Fatih Sultan Mehmet Portreleri

Fatih Sultan Mehmet sanata önem veren Osmanlı padişahlarının başında gelir. Yaşadığı dönemde İtalya’dan ressam ve heykeltıraşlar getirterek portresini yaptırmıştır. Bu dönemde yapılan Fatih Sultan Mehmet tablolarının bazıları günümüze kadar gelmiştir. Tabloların dışında madalyon şeklinde yapılmış Fatih Sultan Mehmet portreleri de mevcuttur. Osmanlı sanatçıları da çok sayıda Fatih Sultan Mehmet minyatürü çizmiştir.

Bu yazıda 15 ve 16. yüzyıllarda yapılan ve günümüze kadar gelen Fatih Sultan Mehmet portrelerini paylaşacağız.

Bellini’nin Fatih Sultan Mehmet Tabloları ve Madalyonu

Fatih döneminde İstanbul’a gelerek Sultan’ın portresini çizen ressamların en meşhuru şüphesiz Gentile Bellini’dir. Venedik’in resmi ressamı olan Gentile Bellini, 1479 yılında imzalanan Osmanlı-Venedik Barış Antlaşması sonrasında Fatih’in isteğiyle İstanbul’a gelmiştir. Bellini’nin yaptığı Fatih Sultan Mehmet tablosu günümüzde Londra’daki National Gallery’de bulunmaktadır.

Fatih Sultan Mehmet tablosu, Gentile Bellini
İtalyan ressam Gentile Bellini’nin yaptığı Fatih Sultan Mehmet tablosu.

Bellini birçok Fatih Sultan Mehmet tablosu yapmıştır. Günümüze kadar gelen bir diğer tablosunda Fatih yanında başka birisiyle birlikte resmedilmiştir.

Gentile Bellini, Fatih Sultan Mehmet
Gentile Bellini tarafından yapılan bir başka Fatih Sultan Mehmet tablosu

Ressam ve heykeltıraş olan Gentile Bellini’nin tablolar dışında, bir de madalyon şeklinde Fatih portresi vardır. Bu madalyonun bir örneği günümüze kadar gelmiştir.

Fatih Sultan Mehmet portresi, madalyonu
Gentile Bellini tarafından yapılan Fatih Sultan Mehmet madalyonu

Bellini’nin Venedik’teki atölyesinde çalışan öğrencileri de Fatih Sultan Mehmet’in portre tablolarını yapmışlardır. 15. yüzyılın sonu ve 16. yüzyılın başına ait bu eserlerden bir örnek günümüze kadar gelmiştir.

Fatih Sultan Mehmet
Gentile Bellini’nin bir öğrencisi tarafından yapıldığı tahmin edilen 16. yüzyılın başlarına ait bir Fatih tablosu

Fatih’in Minyatür Portreleri

Fatih Sultan Mehmet İstanbul’da bir nakkaşhane kurdurarak Osmanlı görsel sanatlarının gelişmesini sağlamıştır. Minyatür gibi sanatların Osmanlı Devletindeki gelişimi Fatih’le başlar. Bu dönemde İtalya’dan gelen ressamların etkisiyle Osmanlı sanatçıları portre türünde eserler vermiştir. Fatih Sultan Mehmet’in portre türündeki minyatürlerinin en bilineni Nakkaş Sinan Bey’in eserleridir. Sinan Bey’in eserlerinde İtalyan sanatının etkileri çok belirgindir. Fatih Sultan Mehmet minyatürleri içinde
Nakkaş Sinan Bey’in eserlerinin farklı bir yeri vardır.

Fatih Sultan Mehmet minyatürü
Nakkaş Sinan Bey tarafından yapılan Fatih Sultan Mehmet minyatürü
Fatih Sultan Mehmet minyatür portre
Sinan Bey tarafından yapılan Fatih Sultan Mehmet portrelerinin bir diğer örneği

Costanza de Ferrara’nın Fatih Madalyonları

İtalyan ressam ve heykeltıraş Costanza de Ferrara, Fatih’in isteği üzerine Napoli Kralı tarafından 1470’li yıllarda İstanbul’a gönderilmiştir.
Costanza de Ferrara çok sayıda Fatih Sultan Mehmet madalyonu yapmıştır. Bu dönemde farklı sanatçılar yapılan Fatih madalyonları içerisinde Costanza de Ferrara’nın eserleri sanatsal ve estetik açıdan en iyileridir.

Fatih Sultan Mehmet madalyonu, Costanza de Ferrara
Fatih madalyon portresi, Costanza de Ferrara
Costanza de Ferrara tarafından yapılan Fatih Sultan Mehmet madalyonu örnekleri


Madalyon şeklindeki Fatih Sultan Mehmet portrelerinin başka birçok örneği vardır. Bunların bazıları Fatih’in bilgisi dahilinde ve onun isteğiyle yapılmış eserlerdir. Bazıları ise Fatih’in tamamen dışında Avrupa’da farklı kişiler tarafından yaptırılmış eserlerdir.

Bu yazıda Fatih’in yaşadığı dönemde veya yakın dönemde yapılan eserleri (15. ve 16. yüzyıllarda) ele aldık. Daha sonraki dönemlerde ressamlar tarafından birçok Fatih Sultan Mehmet tablosu yapılmıştır. Osmanlı padişahları içerisinde, Fatih Sultan Mehmet portreleri Avrupalı ressamlar tarafından en çok yapılan eserler arasında yer alır. Ayrıca Osmanlı minyatür sanatçıları da daha sonraki yıllarda çok sayıda Fatih Sultan Mehmet minyatürü yapmıştır.