Osmanlı Dönemi Gazete ve Dergilerini Bulabileceğiniz Dijital Arşivler

Bu yazıda Osmanlı döneminde yayınlanan gazete ve dergileri içeren ve online açık erişim sağlayan dijital kütüphane ve arşivleri tanıtacağız.


Beyazıt Devlet Kütüphanesi Hakkı Tarık Us Koleksiyonu

Beyazıt Devlet Kütüphanesinde bulunan Hakkı Tarık Us Koleksiyonu Osmanlı dönemi süreli yayınlarla ilgili en geniş koleksiyonlardan biridir. Tokyo Üniversitesi ile birlikte yapılan projeyle koleksiyon dijital ortama taşındı. Osmanlı dönemine ait çok sayıda gazete ve dergiye online erişebilirsiniz.

Web adresi: http://www.tufs.ac.jp/common/fs/asw/tur/htu/list1.html


Ankara Üniversitesi Gazeteler Veri Tabanı

Ankara Üniversitesi kütüphanelerinde bulunan Osmanlı son dönemi ve Cumhuriyetin ilk yıllarına ait gazete arşivi online ortama aktarılmış. 1950 yılına kadarki birçok gazeteyi bulabilirsiniz.

Web adresi:  http://gazeteler.ankara.edu.tr


İSAM Osmanlıca Makaleler Veri Tabanı          

İSAM Kütüphanesi 1928’e kadar Arap harfleriyle basılan dergilerde yer alan makaleleri tarayarak bir dijital arşiv oluşturmuş. 30 binde fazla makaleye online erişebilirsiniz.

Web adresi: http://ktp.isam.org.tr/?url=makaleosm/findrecords.php


IRCICA Farabi Djital Kütüphanesi Koleksiyonu

İslam İşbirliği Örgütüne bağlı İstanbul’da bulunan İslam Tarih, Sanat ve Kültür Araştırma Merkezinin (IRCICA) oluşturduğu Farabi Dijital Kütüphanesinde Osmanlı döneminde yayınlanan birçok süreli yayına online erişebilirsiniz. Bu kütüphaneden bulunan Takvim-i Vekayi’nin tüm sayılarının linkini aşağıda bulabilirsiniz.

Web adresi: https://e-library.ircica.org/


Osmanlı gazete ve dergileri, Şehbal
Bonn Üniversitesi Kütüphanesi Dijital Koleksiyonundan: Şehbal dergisinin 61. sayısının kapağı.

Bonn Üniversitesi Kütüphanesi Dijital Koleksiyonları

Bonn Üniversitesi Kütüphanesi web sitesinde Osmanlı son dönemi ve Cumhuriyetin ilk yıllarında yayınlanan 18 gazete ve derginin dijital nüshalarını bulabilirsiniz.

Web adresi: http://digitale-sammlungen.ulb.uni-bonn.de/topic/titles/3085789


Özyeğin Üniversitesi Tefrika Roman Tarihi Veri Tabanı

Özyeğin Üniversitesi bünyesinde yürütülen bir TÜBİTAK projesi kapsamında 1928 yılına kadar Arap harfleriyle basılan gazetelerde çıkan tefrika romanlar taranarak dijital olarak arşivlenmiş. Telif hakları sona eren yayınların tam metnine ulaşabilirsiniz.

Web adresi: http://eresearch.ozyegin.edu.tr/xmlui/handle/10679/888


Filistin Basını Veri Tabanı

İsrail Milli Kütüphanesi, Filistin bölgesinde 1908-1951 yılları arasında basılan gazeteleri dijital arşivde toplamış. Osmanlı son döneminde bölgede basılan birçok yayına ulaşabilirsiniz.

 Web adresi: http://web.nli.org.il/sites/nlis/en/jrayed/Pages/all-titles.aspx


İBB Atatürk Kitaplığı Dijital Koleksiyonları

İstanbul Büyük Şehir Belediyesi bünyesinde hizmet veren Atatürk Kitaplığı Türkiye’deki en iyi dijital kütüphanelerden biri. Koleksiyonlarda çok sayıda süreli yayında var. Osmanlı son döneminde yayınlanan birçok gazete ve dergiye web sitesinden erişebilirsiniz.

Web adresi: http://ataturkkitapligi.ibb.gov.tr/ataturkkitapligi/index.php


SALT Arşivi

Türkiye’nin önde gelen bağımsız kültür-sanat kurumlarından biri olan SALT’ın dijital kütüphanesinde Osmanlı döneminde yayınlanan gazete ve dergilerden örnekler bulabilirsiniz. Özelikle Osmanlı topraklarında Fransızca olarak yayınlanan gazetelerle ilgili bir dijital koleksiyon var.

Web adresi: http://saltresearch.org


Bazı Gazete ve Dergilerin Web Adresleri

Yukarıda verilen dijital arşivlerden Osmanlı dönemi ve Cumhuriyetin ilk yıllarında yayınlanan onlarca gazete ve dergiye erişebilirsiniz. Aşağıda bunlardan bazılarının web adreslerini vereceğiz. Ancak unutmayın çok daha fazlası yukarıdaki web sitelerinde.

Yayının isminin yanındaki tarihler dijital arşivde bulunan ilk ve son sayının tarihlerini gösteriyor. Dolayısıyla her zaman süreli yayının yayına başlama ve sona erme tarihleriyle denk düşmeyebilir.

Takvim-i Vekayi (1831-1910)

Tercüman (1884-1915)

(Gaspıralı İsmail Bey’in ünlü Tercüman gazetesi)

Diyojen  (1870-1873)

Muharrir (1876-1879)

Tercüman-ı Hakikat (1880-1922)

Servet-i Fünûn (1891-1928)

İkdam (1900-1915)

Tanin (1908-1912)

Şehbal (1909-1914)

Peyam (1913-1914)